Ropa gwałtownie tanieje po zwrocie ws. Iranu. Rynki grają pod ulgę, ale tylko warunkową

Środowy poranek 8 kwietnia przyniósł rynkom to, na co czekały od wielu dni: wyraźny sygnał deeskalacji w konflikcie wokół Iranu i cieśniny Ormuz. Po zapowiedzi Donalda Trumpa o wstrzymaniu planowanych ataków na Iran na dwa tygodnie, pod warunkiem czasowego otwarcia strategicznego szlaku żeglugowego, notowania ropy runęły, a kontrakty terminowe na amerykańskie indeksy wyraźnie odbiły. Skala ruchu pokazuje, jak bardzo światowe rynki były w ostatnich tygodniach zakładnikiem geopolityki i ryzyka dla dostaw surowców energetycznych.

Najmocniejsza reakcja przyszła na rynku naftowym. W zależności od momentu notowań i źródła danych, ropa Brent traciła około 13-15 proc., schodząc w okolice 92-95 dol. za baryłkę, natomiast amerykańska WTI spadała o 14-18 proc., do rejonu 93-97 dol. To nie jest zwykła korekta, lecz gwałtowne wymazywanie części premii za ryzyko, która narosła od końca lutego, gdy konflikt militarny i ograniczenia w żegludze przez Ormuz wypchnęły ceny paliw wyraźnie w górę. Jeszcze na początku tygodnia Brent handlowana była w pobliżu 110 dol., a WTI przekraczała 112 dol. za baryłkę.

Mechanizm jest prosty: rynek przestał wyceniać scenariusz natychmiastowego dalszego paraliżu jednego z najważniejszych korytarzy energetycznych świata. Cieśnina Ormuz w czasie pokoju odpowiada za transport około jednej piątej globalnego handlu ropą i gazem. Gdy pojawiła się perspektywa choćby czasowego przywrócenia bezpiecznego tranzytu, inwestorzy zaczęli zamykać pozycje zbudowane pod przedłużającą się blokadę i kolejne uderzenia militarne. To właśnie dlatego ruch na ropie był tak gwałtowny i praktycznie natychmiastowy.

Kontrakty na Wall Street ruszyły mocno w górę

Na rynku akcji zadziałał klasyczny mechanizm ulgi. Kontrakty na S&P 500 rosły o ok. 2,1-2,3 proc., futures na Dow Jones zyskiwały około 2 proc., a Nasdaq 100 zwyżkował ponad 2 proc. To mocny sygnał, że inwestorzy uznali zawieszenie działań za realną szansę na wyhamowanie presji inflacyjnej i zmniejszenie ryzyka nowego szoku energetycznego dla gospodarki USA. Jeszcze we wtorek, przed zwrotem akcji, Wall Street żyła głównie groźbą dalszej eskalacji, a zmienność w trakcie sesji była bardzo wysoka.

Jeszcze mocniej ulgę było widać w Azji. Japoński Nikkei zyskiwał około 5 proc., koreański Kospi rósł o blisko 6 proc., a w części relacji nawet mocniej po otwarciu, zaś szeroki indeks MSCI Asia-Pacific ex Japan szedł wyraźnie w górę. To logiczne: azjatyckie gospodarki należą do najbardziej wrażliwych na zakłócenia dostaw ropy i LNG z Zatoki Perskiej. Jeśli ryzyko dla transportu przez Ormuz maleje choćby przejściowo, rynki regionu reagują szybciej i mocniej niż Europa czy USA.

To nie jest jeszcze koniec kryzysu

Najważniejsze zastrzeżenie brzmi jednak: rynki reagują na zawieszenie broni, a nie na trwały pokój. Dwutygodniowe porozumienie ma charakter warunkowy, a inwestorzy wciąż czekają na odpowiedź na zasadnicze pytania: czy cieśnina rzeczywiście pozostanie otwarta, czy armatorzy i ubezpieczyciele wrócą do normalnej obsługi tras i czy rozmowy polityczne przerodzą się w szersze porozumienie. Innymi słowy, obecny rajd na akcjach i przecena ropy mogą okazać się jedynie odreagowaniem po skrajnie napiętym okresie, a nie początkiem stabilnego trendu.

To zresztą dobrze widać po innych klasach aktywów. Rentowność amerykańskich obligacji 10-letnich spadła do ok. 4,26 proc., dolar osłabił się wobec części walut, a złoto – mimo poprawy nastrojów – pozostawało wysoko, rosnąc powyżej 4,8 tys. dol. za uncję. Taki układ sugeruje, że kapitał nie porzucił całkowicie bezpiecznych przystani. Raczej ograniczył najbardziej defensywne pozycje, ale nadal wycenia podwyższone ryzyko geopolityczne i możliwość kolejnych zwrotów akcji.

Co dalej?

Z europejskiej perspektywy najważniejsza jest nie sama jednorazowa przecena ropy, lecz pytanie, czy zacznie ona przekładać się na niższe ceny paliw i słabszą presję inflacyjną w kolejnych tygodniach. Gdy konflikt się zaostrzał, rafinerie i importerzy szukali alternatywnych dostaw, a rynek zaczął dopuszczać scenariusz dłuższego utrzymania ropy w pobliżu lub powyżej 100 dol. za baryłkę. Jeżeli obecna deeskalacja utrzyma się, część tego ryzyka może zostać zdjęta z wycen – również w Europie. Na razie byłoby jednak przedwczesne ogłaszać trwały powrót do energetycznej normalności.

Na ten moment rynek mówi jasno: najgorszy scenariusz został odsunięty, ale nie unieważniony. Inwestorzy kupują dziś ulgę, nie pewność. A to oznacza, że kolejne dni – zwłaszcza informacje o realnym ruchu tankowców przez Ormuz i postępie rozmów politycznych – będą dla cen ropy, giełd i walut ważniejsze niż sam wtorkowy nagłówek o rozejmie.

Źródła: Reuters, CNBC