KNF nałożyła 20 mln zł kary na XTB. Broker wydał oświadczenie

Komisja Nadzoru Finansowego ukarała największego polskiego brokera giełdowego kwotą 20 milionów złotych. Decyzja dotyczy naruszeń sprzed kilku lat, związanych z procesem weryfikacji wiedzy klientów i oferowaniem im złożonych instrumentów finansowych. XTB analizuje uzasadnienie i rozważa odwołanie – zostało wydane oficjalne oświadczenie w tej sprawie.

Decyzja KNF – cztery zarzuty wobec XTB

Komunikat opublikowany przez KNF dotyczy decyzji wydanej 30 marca 2026 roku. Nadzorca zidentyfikował cztery odrębne naruszenia, do których miało dochodzić w okresie od stycznia 2022 roku do września 2023 roku.

Pierwszym i najpoważniejszym zarzutem jest nienależyte badanie adekwatności – czyli weryfikacji, czy klient posiada wystarczającą wiedzę i doświadczenie, by świadomie inwestować w ryzykowne instrumenty. Zdaniem KNF stosowana przez XTB ankieta MiFID oraz metodologia oceny jej wyników były wadliwe. W praktyce klienci, którzy znali się wyłącznie na prostych instrumentach – takich jak akcje czy obligacje – otrzymywali informację o adekwatności również instrumentów CFD. Kontrakty na różnicę to jednak zupełnie inna liga ryzyka i złożoności, a ankieta nie pozwalała tego rozróżnienia uchwycić.

Drugi zarzut dotyczy zarządzania produktowego, konkretnie grup docelowych. XTB formalnie wyróżniło kilka takich grup dla różnych typów instrumentów, jednak kryteria przypisywania klientów do poszczególnych grup były identyczne. To sprawiało, że klient bez doświadczenia w handlu CFD – po pozytywnym przejściu ankiety – trafiał do grupy docelowej dla wszystkich produktów, łącznie z najbardziej skomplikowanymi.

Trzecie naruszenie wiąże się z tzw. listą HOT – zestawieniem „gorących” instrumentów udostępnianym klientom w aplikacji. KNF uznała, że algorytm promujący poszczególne instrumenty na tej liście mógł generować konflikt interesów. Promowane były bowiem instrumenty z wyższym spreadem, a więc potencjalnie bardziej dochodowe dla brokera, a polityka wewnętrzna spółki nie pozwalała klientom tego konfliktu zidentyfikować.

Czwarty zarzut to przekazywanie nierzetelnych i wprowadzających w błąd informacji o instrumentach CFD. Według nadzorcy XTB nie informowało klientów o wszystkich ryzykach w sposób wystarczająco szczegółowy, by mogli podejmować świadome decyzje inwestycyjne.

Kontekst rynkowy – klienci CFD tracą

KNF w uzasadnieniu powołała się na coroczne badanie UKNF dotyczące wyników klientów na rynku Forex, z którego wynika, że od 70 do 80 proc. aktywnych klientów traci na transakcjach instrumentami typu CFD. To nie jest nowa informacja – dane te powtarzają się od lat – ale nadzorca traktuje je jako argument za restrykcyjnym egzekwowaniem zasad ochrony klientów detalicznych.

Stanowisko XTB

XTB opublikowało 13 kwietnia oficjalne oświadczenie, w którym odniosło się do decyzji KNF. Broker podkreśla, że naruszenia dotyczą historycznych procedur – formularza rejestracyjnego i mechanizmu onboardingu stosowanych od stycznia 2022 do września 2023 roku. Zarówno formularz, jak i proces weryfikacji klientów zostały w międzyczasie zmienione zgodnie z wytycznymi Komisji.

Treść oświadczenia XTB:

Decyzja Komisji Nadzoru Finansowego dotyczy przede wszystkim procesu określenia grup docelowych oraz onboardingu nowych klientów, w tym formularza rejestracyjnego, stosowanego od stycznia 2022 do września 2023. Zarówno sam formularz, jak i mechanizm onboardingu zostały już zmienione zgodnie z wytycznymi Komisji.

Decyzja KNF nie jest ostateczna. Obecnie XTB szczegółowo analizuje treść jej uzasadnienia, aby podjąć decyzję o ewentualnych dalszych krokach prawnych.

Decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że XTB nie będzie mieć obowiązku zapłaty ewentualnej kary przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności.

Spółka analizuje uzasadnienie i rozważa podjęcie dalszych kroków prawnych – co w praktyce oznacza prawdopodobne odwołanie.

Warto dodać, że kara 20 mln zł dla XTB nie jest najwyższą w tym roku. W marcu 2026 roku KNF nałożyła na Santander Bank Polska łączną karę 21,1 mln zł za osiem odrębnych naruszeń związanych z działalnością inwestycyjną i obsługą klientów. Widać więc, że nadzorca wyraźnie zaostrzył kurs wobec instytucji finansowych w Polsce.

Rynek zareagował spokojnie

Reakcja giełdy na decyzję KNF była zaskakująco spokojna. Komunikat pojawił się w poniedziałek po sesji, ale jeszcze tego samego dnia – przed publikacją – akcje XTB rosły o 3,67 proc. do 108 zł, notując historyczne szczyty. Dla brokera, który w 2025 roku wypracował 643,8 mln zł zysku netto i obsługuje już ponad 2,16 mln klientów na całym świecie, kwota 20 mln zł to zaledwie ułamek rocznych wyników – stanowi nieco ponad 3 proc. ubiegłorocznego zysku netto. To oczywiście nie umniejsza wagi samej decyzji, ale tłumaczy, dlaczego inwestorzy giełdowi przyjęli ją bez paniki.

We wtorkowy poranek akcje XTB traciły na otwarciu lekko ponad 2,5 proc. jednak strata ta została w całości odrobiona już w pierwszych minutach handlu.

Co to oznacza dla klientów XTB?

Dla obecnych klientów XTB decyzja KNF nie zmienia w praktyce niczego. Naruszenia, których dotyczy kara, miały miejsce w przeszłości, a procedury zostały już dostosowane do wymogów regulatora. Broker działa normalnie, obsługuje klientów w ponad 20 językach i pozostaje jedną z największych firm inwestycyjnych notowanych na GPW.

Sprawa jest jednak ważnym sygnałem dla całej branży. KNF wyraźnie daje do zrozumienia, że procedury onboardingowe i zarządzanie produktowe muszą być prowadzone z najwyższą starannością – szczególnie w odniesieniu do instrumentów CFD. Dla inwestorów detalicznych to dobra wiadomość. Im lepiej działa system weryfikacji, tym mniejsze ryzyko, że ktoś nieprzygotowany straci pieniądze na instrumentach, których nie rozumie.

Będziemy śledzić dalszy przebieg sprawy, w tym ewentualne odwołanie XTB od decyzji KNF.