Dynamiczny Risk Reward, czyli jak zarządzać pozycją w tradingu

W świecie tradingu często mówi się o planowaniu transakcji: ustaleniu poziomu wejścia, zdefiniowaniu stop loss’a, wyznaczeniu take profit i obliczeniu stosunku ryzyka do potencjalnego zysku – czyli klasycznego risk reward (R:R). To wszystko brzmi dobrze i rzeczywiście stanowi podstawy przemyślanego handlu. Ale jak wielu z nas wie z doświadczenia, rzeczywistość nie kończy się na wejściu w pozycję. Właśnie wtedy wszystko się zaczyna.

W tym artykule podejdziemy do tematu R:R nie jako czegoś stałego, tylko jako czegoś, co żyje razem z rynkiem. Najpierw przyjrzymy się, czym w ogóle jest dynamiczne R:R, a potem przejdziemy do konkretnego przykładu na rynku Bitcoina.

Czym jest dynamiczny Risk Reward ratio?

Dynamiczne risk/reward to podejście do zarządzania pozycją, w którym R:R nie jest wartością sztywną, zdefiniowaną wyłącznie w momencie wejścia w pozycję na rynku. Zamiast tego, trader aktywnie reaguje na zmieniające się warunki rynkowe i dostosowuje poziomy stop loss, take profit, a czasem również skalę pozycji w trakcie jej trwania.

W praktyce oznacza to np.:

• przesuwanie stop lossa, gdy pozycja zaczyna przynosić zysk;
• realizowanie części zysku po dotarciu do pewnych poziomów;
• skracanie TP lub całkowite zamknięcie pozycji, gdy rynek traci siłę.

Dzięki takiemu podejściu trader ma większą elastyczność i może lepiej zarządzać ryzykiem i oczekiwanym zyskiem nie tylko na etapie planowania, ale również podczas trwania transakcji. Ma to na celu na przykład uniknięcie sytuacji, w której trader zajął pozycję, rynek porusza się w kierunku obstawionym przez tradera, kurs instrumentu znajduje się w okolicach targetu tradera, ale nagle zawraca i nie dość, że wymazuje wszystkie zyski, to jeszcze zamyka pozycję tradera na stop lossie. Zobaczmy to na przykładzie.

Dynamiczny Risk Reward – jak zarządzać pozycją w trakcie handlu?

Trader obserwujący BTC/USD zauważył, że na wykresie 4h kurs porusza się w trendzie bocznym między około $78 000, a około $89 000. W momencie zajęcia pozycji przez tradera kurs wynosił lekko ponad $85b000. Trader, spodziewając się kontynuacji trendu do dolnej granicy wyznaczonego przedziału, zajął krótką pozycję, aby zarobić 9,05%, jednocześnie ustalając stop-loss na poziomie – 4,43%, co daje R:R wynoszący 1:2,04 (alternatywnie można to przedstawić jako 2,04R, co widać na poniższym wykresie).

Na papierze wygląda to naprawdę solidnie. Setup technicznie miał sens, poziomy były logiczne. Wszystko zgodnie z podręcznikiem.

Pozycja zaczęła przynosić zysk – rynek poruszał się zgodnie z kierunkiem zakładanego scenariusza. Na wykresie widać, że cena zeszła sporo niżej, a wraz ze zmianą ceny, aktualny R:R spadł do poziomu 0.23. Oznacza to, że z jednej strony pozycja jest zyskowna, ale z drugiej – w tym momencie trader ryzykuje  11,75% potencjalnej straty dla 2,67% potencjalnego zysku. Czy ktokolwiek chciałby zająć taką pozycję?

Nietrudno wyobrazić sobie również sytuację, w której od tego momentu cena zawraca, a trader nie dość, że wymazuje całe zyski, to jeszcze zamyka pozycję na stop-lossie. Wówczas trader poprawnie przeanalizował rynek, poprawnie zdefiniował parametry transakcji, a i tak nie zarobił, a nawet stracił. Jak uniknąć takiego scenariusza?

Oczywiście odpowiedź musi być zawsze dostosowana stricte do danej strategii inwestycyjnej, ale dynamiczny R:R może bardzo mocno pomóc zarządzaniu pozycją i unikaniu tego typu scenariuszy.

Przechodząc do konkretów, zamiast pozostawić pozycję bez zmian, trader może podjąć interwencję. W zaproponowanym wariancie przesunął stop loss do poziomu 81 196 USD, co obniżyło ryzyko do ok. 2% (jednocześnie był to poziom, który trader zidentyfikował jako technicznie istotny). Efekt? Nowe R:R wynosiło 1.34. Może mniej niż na początku, ale wciąż sensownie – i z dużo większą kontrolą nad całością sytuacji. Taki ruch daje przestrzeń na oddech i na spokojniejsze obserwowanie dalszego przebiegu rynku.

Ponadto, w nowym najgorszym scenariuszu (to znaczy gdyby kurs BTC przeciął stop-lossa tradera), trader i tak zarobiłby w ostatecznym rozrachunku 4,66%, co obrazuje poniższy wykres.

Dynamiczny Risk:Rewad vs Stop-loss “na zero”

Część osób mogłaby argumentować, że wystarczyłoby po prostu przesunąć zlecenie stop-loss na pierwotny punkt zajęcia pozycji, aby dać cenie oddychać, a z drugiej strony nawet jeśli cena się tam ostatecznie pojawi i dotknie stop-lossa, to i tak trader “wychodzi na zero”.

Załóżmy zatem dokładnie taki scenariusz. Wówczas okazuje się, że trader nie dość, że stracił całkowicie swój zysk, który w szczycie wynosił około 7% to również stracił czas, pracę, którą wykonał, aby zidentyfikować okazję na rynku oraz zwyczajnie dobrą transakcję. Innymi słowy, w tym scenariuszu trader miał rację co do kierunku trendu i dobrze zajął pozycję, a i tak niczego nie zarobił. Chyba nikt nie lubi znajdować się w takiej sytuacji – czy nie lepiej zatem zabezpieczyć pozycję wykorzystując dynamiczny R:R?

Dlaczego i kiedy dynamiczne R:R ma sens?

Dynamiczne zarządzanie pozycją przydaje się szczególnie w sytuacjach, gdy:

• zbliżamy się do targetu, ale dynamika rynku spada,
• widzimy oznaki zmiany sentymentu (np. na świecach wolumenowych lub price action),
• chcemy zabezpieczyć część zysku i zmniejszyć stres związany z dalszym trzymaniem pozycji.

Nie chodzi o to, żeby zawsze coś zmieniać. Ale warto mieć narzędzia i świadomość, że nie musimy być bierni po zajęciu pozycji. Dynamiczne R:R to rozszerzenie strategii – coś, co pozwala lepiej dostosować się do rynku, bez rezygnowania z pierwotnych założeń dotyczących danej transakcji.

Podsumowanie

W tradingu warto pamiętać, że nawet dobre warunki pod zajęcie pozycji na rynku to tylko początek. Prowadzenie pozycji jest równie ważne, jeśli nie ważniejsze. Dynamiczne zarządzanie stosunkiem zysku do ryzyka nie jest „lepszym tradingiem” – jest po prostu podejściem, które pozwala podejmować decyzje, gdy coś się zmienia, a rynki często się zmieniają.

Nie ma jednej słusznej drogi w tradingu – są różne style gry, różne strategie, różne tolerancje na ryzyko. Ale jeśli czujesz, że chcesz mieć więcej wpływu na swoje pozycje, to może warto zacząć eksperymentować z tym, jak zarządzasz nimi po wejściu w rynek. Dynamiczny R:R może stanowić kolejny element w Twoim warsztacie tradera.