Glosariusz prop tradera – słownik pojęć

Modele i fazy ewaluacji

Prop trading (proprietary trading)

Model handlu, w którym trader operuje na kapitale firmy, a nie własnym, dzieląc się z nią wypracowanym zyskiem. W internetowej odsłonie odbywa się to na kontach symulowanych po przejściu płatnej ewaluacji. Zobacz pełny przewodnik po prop tradingu.

Prop firm

Firma proptradingowa udostępniająca traderom kapitał (rzeczywisty lub symulowany) w zamian za udział w zyskach. Pełną listę zweryfikowanych ofert znajdziesz w rankingu firm proptradingowych.

Challenge

Płatne wyzwanie kwalifikacyjne, w którym trader musi zrealizować określony cel zysku przy zachowaniu limitów ryzyka. Zaliczenie challenge’u otwiera drogę do konta fundowanego. Sprawdź naszą analizę psychologii w challenge’ach.

Evaluation (konto ewaluacyjne)

Etap weryfikacji umiejętności tradera przed otrzymaniem konta fundowanego. Może składać się z jednej, dwóch lub trzech faz – im więcej etapów, tym zwykle łagodniejsze cele zysku, ale dłuższy proces.

1-step challenge

Jednoetapowa ewaluacja – trader przechodzi do konta fundowanego po zrealizowaniu pojedynczego targetu zysku (zwykle 8-10%). Krótsza droga do payoutu, ale często ostrzejsze zasady ryzyka.

2-step challenge

Klasyczny model dwuetapowy: faza 1 z wyższym targetem (np. 8-10%) i faza 2 z niższym (np. 4-5%). Standard rozpowszechniony m.in. przez FTMO.

3-step challenge

Trzyetapowa ewaluacja z najniższymi celami zysku w każdej fazie. Mniej presji na pojedynczym etapie, ale dłuższy czas dotarcia do realnych wypłat.

Instant funding

Model bez ewaluacji – trader otrzymuje konto fundowane od razu po zakupie, ale przy mniej korzystnym profit splicie i często niższym kapitale. Porównanie obu podejść znajdziesz w artykule Instant Funding vs Evaluation Account.

Funded account (konto fundowane)

Konto przyznawane traderowi po zaliczeniu ewaluacji, z którego realizowane są wypłaty. W większości firm jest to środowisko symulowane, a payouty pochodzą z opłat innych traderów oraz wyników broker-owej ekspozycji firmy. Zobacz też tekst o zmianach FTMO w modelu funded accounts.

Scaling plan

Plan zwiększania kapitału na koncie fundowanym po spełnieniu określonych warunków (np. stałych zysków przez kilka miesięcy). Pozwala stopniowo skalować payouty bez kupowania większego challenge’u.

Bootcamp

Wieloetapowy program ewaluacyjny z dodatkowymi wymogami konsystencji – trader musi powtarzalnie osiągać zyski przez kilka miesięcy. Model spopularyzowany przez The 5%ers.

Sprint challenge

Krótka, intensywna ewaluacja z niewielką opłatą wpisową i ograniczonym czasem (zwykle kilka dni). Skierowana do scalperów i day traderów chcących szybko zweryfikować strategię – dostępna m.in. w Moneta Funded.

Phoenix challenge

Specjalny typ wyzwania pozwalający traderowi „odrodzić się” po breachu – po stracie konta otrzymuje on drugą szansę bez konieczności ponownego zakupu. Forma ubezpieczenia oferowana m.in. w ramach Moneta Funded.

Zasady i limity ryzyka

Drawdown

Maksymalna dopuszczalna strata na koncie, po przekroczeniu której trader traci konto (breach). To kluczowy parametr każdej oferty prop firmy – decyduje o realnej swobodzie handlu.

Daily drawdown

Dzienny limit straty liczony zwykle od balance lub equity z początku dnia handlowego (00:00 czasu serwera). Naruszenie kończy się natychmiastową utratą konta, niezależnie od ogólnego wyniku.

Max drawdown (overall drawdown)

Całkowity limit straty na koncie – bezpiecznik chroniący kapitał firmy w dłuższym horyzoncie. Może być statyczny lub kroczący (trailing).

Static drawdown

Stały limit straty liczony od początkowego salda konta. Nie przesuwa się w górę wraz z zyskami, co daje traderowi większy bufor po wypracowaniu zysku.

Trailing drawdown

Limit straty „podążający” za najwyższym osiągniętym balance lub equity. Po osiągnięciu określonego poziomu zysku zwykle zatrzymuje się (locked trailing), ale do tego momentu może mocno ograniczać swobodę.

Profit target

Cel zysku wyrażony w procentach kapitału, który trader musi osiągnąć, aby zaliczyć daną fazę ewaluacji. Typowe wartości to 8-10% w fazie 1 i 4-5% w fazie 2.

Consistency rule (zasada konsystencji)

Reguła wymagająca równomiernego rozłożenia zysków – pojedynczy dzień nie może stanowić więcej niż określony procent (np. 30-50%) całkowitego zysku. Eliminuje strategie all-in i wymusza zrównoważone podejście.

Minimum trading days

Minimalna liczba dni handlowych, w których trader musi otworzyć przynajmniej jedną pozycję, aby zaliczyć fazę. Standard to 3-5 dni, choć coraz więcej firm ten wymóg likwiduje.

Minimum profitable days

Wymóg liczby dni zakończonych zyskiem (zwykle z minimalnym progiem, np. 0,5% kapitału). Spotykany przy bardziej restrykcyjnych modelach typu bootcamp.

Time limit

Maksymalny czas na zrealizowanie celu zysku w danej fazie. Klasycznie 30 dni dla fazy 1 i 60 dla fazy 2, ale rynek zmierza w stronę modeli unlimited (bez limitu czasowego).

Soft breach

Naruszenie zasady, które nie kończy automatycznie konta, ale skutkuje ostrzeżeniem lub anulowaniem zysków z konkretnego trade’u (np. trading na newsach przy zakazie). Procedury różnią się między firmami.

Hard breach

Twarde złamanie zasad (przekroczenie drawdownu, użycie zakazanej strategii) skutkujące natychmiastową utratą konta i zysków. Najczęstsze przyczyny opisaliśmy w artykule o przyczynach porażek prop traderów.

Breach

Ogólne pojęcie naruszenia regulaminu konta – może być soft (miękkie) lub hard (ostre/rażące). Każdy trader powinien znać dokładną listę warunków breachu w swojej firmie przed pierwszym trade’em.

Ograniczenia handlowe i style tradingu

News trading restriction

Zakaz lub ograniczenie handlu w oknie czasowym wokół publikacji ważnych danych makro (zwykle 2-5 minut przed i po). Złamanie tego warunku kończy się anulowaniem trade’u lub zakończeniem wyzwania.

Hedging restriction

Ograniczenie dotyczące otwierania przeciwnych pozycji na tym samym instrumencie – na jednym koncie lub między kontami (cross-account hedging). Druga forma jest praktycznie zawsze zakazana.

EA restriction (Expert Advisors)

Zasady dotyczące używania automatów i botów. Większość prop firm dopuszcza własne EA, ale zakazuje gotowych, masowo dystrybuowanych skryptów oraz tzw. „tick scalpers”. Więcej w artykule o automatyzacji w prop tradingu.

Copy trading restriction

Zakaz kopiowania transakcji między wieloma kontami w tej samej firmie lub od zewnętrznych signal providerów. Naruszenie skutkuje banem na wszystkich kontach powiązanych z danym IP/KYC.

Scalping restriction (minimum holding time)

Wymóg minimalnego czasu utrzymywania pozycji – np. 60 sekund. Eliminuje high-frequency scalping i tzw. „latency arbitrage” wykorzystujący opóźnienia kwotowań brokera.

HFT (high-frequency trading)

Handel ultraszybki, oparty na algorytmach otwierających setki pozycji na sesję. W prop firmach prawie zawsze zakazany – traktowany jako abuse modelu, a zyski z HFT są anulowane.

Martingale

Strategia podwajania pozycji po stracie w nadziei odrobienia jej kolejnym trade’em. Zakazana lub silnie ograniczona w większości prop firm ze względu na ekstremalne ryzyko ruiny.

Grid trading

Strategia rozkładania zleceń w siatce co X pipsów wokół ceny – generuje wiele pozycji bez stop lossa. Często traktowana podobnie jak martingale i wpisana na listę zakazanych technik.

Weekend holding

Utrzymywanie pozycji przez weekend (przez gap niedzielnego otwarcia). Część prop firm zakazuje tego całkowicie, inne wymagają zamknięcia w piątek o określonej godzinie.

Gap trading

Strategia oparta na lukach cenowych przy otwarciu rynku. Zwykle nie jest zakazana wprost, ale w połączeniu z weekend holding restriction staje się trudna do zastosowania w wielu firmach.

Aspekty finansowe i wypłaty

Payout

Wypłata zysku z konta fundowanego na konto bankowe lub portfel kryptowalutowy tradera. Częstotliwość, minimalna kwota i metoda zależą od firmy – to jeden z kluczowych parametrów oceny oferty.

Payout speed

Czas realizacji wypłaty od momentu jej zlecenia. Liderzy rynku wypłacają w ciągu 24-48 godzin, słabsze firmy potrafią procesować payouty nawet 7-14 dni.

Payout frequency

Częstotliwość, z jaką trader może wnioskować o wypłatę. Standard to 14 lub 30 dni, ale topowe firmy wprowadzają „on-demand payouts” dostępne w dowolnym momencie po spełnieniu warunków.

Profit split (profit share)

Procentowy podział zysku między tradera a prop firmę. Standard rynkowy to 80/20 na korzyść tradera, ale topowe oferty sięgają 90/10 lub nawet 100% w pierwszym payoutcie. Sprawdź aktualne profit splity w rankingu.

Refund (zwrot opłaty)

Zwrot kosztu zakupu challenge’u doliczany do pierwszego payoutu po zaliczeniu ewaluacji. Standardowy benefit oferowany m.in. przez The Trading Pit czy The 5%ers.

Reset

Płatne (rzadziej darmowe) wyzerowanie konta po naruszeniu zasad lub na życzenie tradera. Pozwala kontynuować ewaluację bez kupowania nowego challenge’u, zwykle z 20-30% rabatem.

Account size (rozmiar konta)

Nominalna wartość kapitału przypisana do konta – od 5 000 USD do nawet 400 000 USD w pojedynczej ewaluacji. Pamiętaj, że w środowisku symulowanym to wartość referencyjna, a nie realny depozyt.

Leverage w prop firmach

Dźwignia oferowana na koncie – zwykle 1:30 dla forex (zgodnie z ESMA na rachunkach detalicznych) lub 1:50-1:100 w modelach offshore. Wyższa dźwignia zwiększa zarówno potencjał, jak i ryzyko breachu.

Platformy i instrumenty

MT4 (MetaTrader 4)

Klasyczna platforma do tradingu forex i CFD, wciąż obsługiwana przez większość prop firm. Mocna strona to ogromna baza gotowych EA i wskaźników w języku MQL4.

MT5 (MetaTrader 5)

Następca MT4 z szerszą gamą instrumentów (akcje, futures), lepszym backtesterem i obsługą hedgingu/nettingu. Standard w nowoczesnych prop firmach.

cTrader

Platforma znana z transparentności wykonywania zleceń (ECN, level II) i zaawansowanego DOM-a. Coraz częściej oferowana jako alternatywa dla MT-ek, m.in. w FTMO.

Match-Trader

Nowoczesna, webowa platforma rozwijana przez Match-Trade Technologies. Często wybierana przez młodsze prop firmy ze względu na szybkie wdrożenie i przyjazny UI – dostępna m.in. w Moneta Funded.

NinjaTrader

Profesjonalna platforma do tradingu futures z rozbudowaną analizą i automatyzacją w C#. Standard w segmencie futures prop firm.

ATAS

Platforma do analizy order flow, footprintu i volume profile – dedykowana traderom futures korzystającym z zaawansowanej analizy mikrostruktury rynku.

Tradovate

Cloudowa platforma futures z modelem flat-fee, popularna w amerykańskich prop firmach futures (m.in. Topstep, Apex).

TradingView

Najpopularniejsza platforma analityczna z pełną integracją tradingową u wybranych prop firm. Atutem jest Pine Script, biblioteka skryptów i społeczność.

Quantower

Multi-asset platforma łącząca forex, futures i krypto w jednym interfejsie. Wybierana przez traderów potrzebujących elastyczności między klasami aktywów.

RTrader Pro

Platforma od Rithmic, dedykowana futures z bardzo niskim opóźnieniem i bezpośrednim dostępem do CME. Standardowy wybór profesjonalnych scalperów futures.

Forex prop

Segment prop firm oferujących handel parami walutowymi i CFD na MT4/MT5/cTrader/Match-Trader. Najszerszy i najbardziej konkurencyjny rynek – patrz ranking firm proptradingowych.

CFD prop

Pojęcie zbliżone do forex prop, ale obejmujące szerszy zakres instrumentów CFD: indeksy, surowce, akcje, krypto. Większość prop firm forex to de facto CFD prop.

Futures prop

Prop firmy oferujące handel kontraktami futures (ES, NQ, CL, GC) z dostępem do realnych giełd (CME, ICE). Zwykle korzystają z platform NinjaTrader, Tradovate, RTrader.

Pozostałe pojęcia branżowe

Signal partner

Trader lub firma dostarczająca sygnały handlowe, do których prop firmy odnoszą się w regulaminach. Korzystanie z zewnętrznych signal partnerów wymaga zwykle zgody i może łamać zasady copy trading restriction.

Asset management licence

Licencja na zarządzanie aktywami klientów – posiada ją niewiele prop firm. Jej brak oznacza, że konta są symulowane, a model biznesowy oparty jest na opłatach z challenge’ów. Więcej w przewodniku po prop tradingu.

KYC w prop firmach

Procedura weryfikacji tożsamości (Know Your Customer) wymagana przed pierwszą wypłatą. Obejmuje dokument tożsamości i potwierdzenie adresu – bez przejścia KYC payout nie zostanie zrealizowany.

Sandbox / simulated environment

Środowisko symulowane, w którym handluje większość prop traderów. Zlecenia nie trafiają na realny rynek, ale ceny pochodzą od rzeczywistych dostawców płynności. Wypłaty są realne i pochodzą z opłat oraz risk-managementu firmy.

Equity vs balance

Balance to saldo konta bez otwartych pozycji, equity to saldo plus/minus aktualny wynik otwartych trade’ów. Większość prop firm liczy drawdown od equity – to oznacza, że floating loss też może spalić konto.

Lot size

Wielkość pozycji w jednostkach instrumentu. 1 lot na forexie to 100 000 jednostek waluty bazowej; mini lot – 10 000, micro lot – 1 000. Prop firmy często ograniczają maksymalny lot size per trade lub łącznie.

Glosariusz traktuj jako punkt wyjścia. Jeśli zaczynasz przygodę z prop tradingiem, sprawdź też nasze opracowania o psychologii w prop tradingu oraz porównanie modeli Instant Funding i Evaluation – to dwie najczęstsze pułapki, w które wpadają początkujący traderzy.