Jaki młodzi Polacy, Czesi i Rumuni mają stosunek do pieniędzy i oszczędzania

Cook Communications przedstawił raport pt. Young Money Matters, pierwsze badanie dotyczące młodych ludzi i ich podejścia do finansów, które zostało przeprowadzone równocześnie w Polsce, Czechach i Rumunii.

Badanie Young Money Matters przygląda się szczegółowo temu, jak w poszczególnych krajach osoby w wieku 18–35 lat zarabiają i wydają pieniądze, gdzie inwestują, z jakich produktów finansowych korzystają i gdzie szukają porad finansowych.

„Pomysł na Young Money Matters zrodził się z naszej pracy w komunikacji finansowej” — powiedział Joe Cook, założyciel i dyrektor zarządzający Cook Communications. „Chcieliśmy zrozumieć, jak młodzi ludzie zarządzają swoimi pieniędzmi i skąd czerpią informacje finansowe i porady, gdy wchodzą w dorosłe życie”.

W pigułce:

• Aż 70 proc. młodych Polaków jest przekonanych, że może osiągnąć postawione sobie cele finansowe;
• Jedna czwarta młodych Polaków posiada oszczędności wystarczające na pokrycie zaledwie jednego miesiąca wydatków na życie lub mniej;
• Około 65 proc. respondentów w wieku 18-35 lat jest zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin. Blisko połowa ma dochód niższy niż średnia krajowa wynosząca 7 768 złotych (około 1800 euro), 30 proc. ma porównywalne zarobki, a 20 proc. ma wyższy dochód;
• Młodzi Polacy przeznaczają największą część swoich dochodów na żywność (26 proc.), a następnie na oszczędności (17 proc.) i media (13 proc.);
• Aż 32 proc. mieszka z rodzicami; największy odsetek (56 proc.) mieszka z rodziną (współmałżonkiem i/lub dziećmi);
• Tylko 8 proc. zdobywa edukację finansową w szkole.

Młodzi ludzie pełni optymizmu ale bez oszczędności

W ciągu ostatnich kilku lat byliśmy świadkami lockdownów spowodowanych pandemią, wysokiej inflacji i wzrostu cen nieruchomości. Pomimo tego, że większość respondentów (58 proc.) spodziewa się wzrostu kosztów utrzymania w ciągu najbliższego roku, 70 proc. jest przekonanych, że może osiągnąć swoje cele finansowe. Tylko 1 na 10 (11 proc.) ankietowanych uważa swoje aspiracje za nieosiągalne.

Pomimo tego optymizmu, jedna czwarta młodych ludzi posiada oszczędności wystarczające na pokrycie zaledwie jednego miesiąca wydatków na życie lub mniej, podczas gdy kolejne 25 proc. posiada oszczędności wystarczające na ponad sześć miesięcy. Pozostała część (50 proc.) posiada oszczędności, które przekładają się na wartość od dwóch do pięciu miesięcznych pensji.

Około 65 proc. respondentów z Polski w wieku 18-35 lat jest zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin. Blisko połowa ma dochód niższy niż średnia krajowa wynosząca 7 768 złotych (około 1800 euro), 30 proc. ma porównywalne zarobki, a 20 proc. ma wyższy dochód. Na co wydają zarobione pieniądze? Z naszego badania wynika, że młodzi Polacy wydają na żywność średnio jedną czwartą (26 proc.) swoich miesięcznych dochodów. Było to spójne we wszystkich grupach wiekowych, płciowych i dochodowych. Co ciekawe, oszczędności były drugim co do wielkości wydatkiem naszych respondentów, którzy oszczędzali średnio 17 proc. swojego miesięcznego wynagrodzenia.

Skłonność do oszczędności u młodych Polaków sugeruje, że sytuacja związana z pandemią Covid, zwolnieniami i lockdownami, wprowadziła pewną ostrożność finansową wśród respondentów. Zapewne jest to jeden z powodów, dla których aż 32 proc. mieszka z rodzicami; największy odsetek (56 proc.) mieszka z rodziną (współmałżonkiem i/lub dziećmi).

15% respondentów dopadły scamy

Jednak obok optymizmu młodych Polaków, Young Money Matters wykazało, że 15 proc. z nich doświadczyło oszustwa związanego z produktami finansowymi lub zna kogoś, kto tego doświadczył. Nasze badanie wykazało również nieefektywne nawyki oszczędzania i inwestowania wśród młodych Polaków, Czechów i Rumunów. Wiedza i edukacja finansowa również nie są na takim poziomie jak powinno: tylko 8 proc. młodych Polaków otrzymało jakąkolwiek formę edukacji na temat finansów osobistych w szkole.

Obserwujemy jednocześnie wzrost popularności “finfluencerów”. Prawie jedna czwarta (23 proc.) respondentów śledzi w Internecie co najmniej jednego influencera finansowego, a czołowa trójka to: Pani od Oszczędzania (38 proc.), Marcin Iwuć (17 proc.) i Dorota Sierakowska (11 proc.). W Polsce, jak w wielu krajach, influencerzy finansowi nie są prawnie zobowiązani do odbycia formalnego szkolenia, nie mają obowiązku przestrzegania żadnego kodeksu postępowania i choć mogą naruszyć przepisy finansowe, nie są formalnie uregulowane.

„Mamy nadzieję, że nasze inauguracyjne raporty Young Money Matters pobudzą debatę w sektorze usług finansowych, w mediach, wśród edukatorów, regulatorów, a przede wszystkim młodych Polaków, Czechów i Rumunów” – powiedział Cook. Raporty Young Money Matters dotyczące Polski, Czech i Rumunii są dostępne w lokalnych językach oraz w języku angielskim.

Wszystkie raporty dostępne bezpłatnie do pobrania na stronie Young Money Matters.